UNAM IIH Sermones en mexicano

Sermón AYER1485-193

Regresar

Fuente

Newberry Library, Ayer Collection, Ms. 1485
p. 193-195

Autor

Bernardino de Sahagún
Orden de frailes menores

Título

san Esteban / In die Sancti Stephani

Tema

Gloria in excelsis deo [Lc 2, 14]

Fecha

Entre 1540 y 1563

Resumen

Sermón estructurado en cuatro secciones: 1) exordio. Está enfocado en que los oyentes enseñen a sus hijos a cuidar y tratar bien las cosas ajenas. 2) primera parte. Se invite al oyente a tratar bien la honra, la fama, en tanto atributo inherente de Dios. 3) segunda parte. Se menciona cómo Lucifer quiso tener la honra, la fama de Dios y cómo Adán y Eva pretendieron hacer lo mismo, por lo que fueron castigados. De particular importancia es el final de esta sección, en el que se menciona a los idólatras y los objetos que para ellos son dignos de adoración (piedras, agua, etcétera). También se invita a los gobernantes indígenas a combatir la idolatría. 4) la tercera parte. A partir de las palabras de san Esteban durante su martirio, se exponen las virtudes de cuidar y tratar bien la fama, la honra de Dios, hasta el punto de morir por ella.

Materia bíblica

Is 42, 8

Lc 2, 14 (Tema)

1 Tim 1, 17

Vocabulario cristiano
ángel (neologismo: préstamo)
ángel
ánima (neologismo: préstamo)
alma
ánima
apóstoles (neologismo: préstamo)
apóstoles
Dios (neologismo: préstamo)
Dios
mictlan (neologismo: extensión semántica)
Infierno
lugar de muertos (lit.)
necuatequiliztli (neologismo: derivación léxica)
acto de echarse agua en la cabeza (lit.)
Bautismo
teotl (neologismo: extensión semántica)
Dios
divinidad
teotlahtolli (neologismo: derivación léxica)
palabra de teotl (lit.)
palabra divina
Sagrada Escritura
tlacatecolotl (neologismo: extensión semántica)
búho humano (lit.)
búho-persona (lit.)
demonio
diablo
tlateotocani (neologismo: derivación léxica)
el que tiene a las cosas por teotl (lit.)
hereje
idólatra
Observaciones de contenido

Aunque se trata de un sermón dedicado a san Esteban, los pormenores de su martirio son abordados de manera tangencial, más bien se retoma el por qué amó la cruz de Jesucristo.

Fragmentos

Auh in yevatzin Sant Estevan in axcan tictolhuiquixtililia, ca vel achto omomiquili in ipanpa ymalhuiloca in itenyoyzin in imaviçotzin totecuyo dios. Ca in ixpan in judiosme oquimoyectenevili totecuyo Jesuchristo inic oquichtli inic teotl: auh in yevantin amo quimoneltoquitiaya totecuyo Jesuchristo quinmavili quinmopinauhtili, ic cenca omotequipachoque ic cenca omotlapololtique in judiosme, in amo quimoneltoquitiaya totecuyo Jesuchristo: niman ic quicuitivetzque in Sant Esteuan, atlauhco quivicoque, umpa caltenco quimotetepachilhuique. Auh ye quitetepachova, otlapouh in ilhuicac, oquimottili yn totecuyo Jesuchristo, ymayeccampa moyetztica in itlaçotatzin dios. Niman quimotlatlauhtili quimolhuili. Notecuiyoe in yeuantin nechmictia, ma camo tiquinmotlatzacuiltiliz, auh ma moplatzinco xiqualmocelili yn nanima. Inin oconito, niman momiquili. Yevatlyn, ca cenca qualli in quichiuh Sant Esteuan: ca ipanpa omomiquili in iyectenevaloca in imaviztililocatzin totecuyo dios: ca cenca qualli neixcuitilli yn otechmocavililitia, Auh ypanpa ye papaqui ye motlamachtia in axcan yn umpa ilhuicatl itic etc. (p. 195)

Palabras clave

alcalde, ángeles, judíos, Lucifer, pecado original, san Esteban, topileh

Referencias

manuscrito disponible en:
https://www.wdl.org/en/item/15018/view/1/1/

Como citar

Bernardino de Sahagún, "san Esteban / In die Sancti Stephani", Newberry Library, Ayer Collection, Ms. 1485, p. 193-195. Recuperado del catálogo Sermones en Mexicano, https://sermonesenmexicano.unam.mx/sem/sermon?s=ayer1485-193 [consulta 5 de septiembre de 2026].