UNAM IIH Sermones en mexicano

Sermón AYER1485-133

Regresar

Fuente

Newberry Library, Ayer Collection, Ms. 1485
p. 133-136

Autor

Bernardino de Sahagún
Orden de frailes menores

Título

Infraoctava de Ascensión / dominica infraoctaua ascensionis

Tema

Cum autem venerit paracletus quem ego mittam vobis a patre spiritum veritatis [Jn 15, 26]

Fecha

Entre 1540 y 1563

Resumen

Breve sermón distribuido en cuatro secciones: 1) Exordio. Se invita a los padres a amonestar a sus hijas en "edad casadera", para que, tras haberse casado, obedezcan y honren a sus esposos. Al final del exordio se presenta un símil entre la esposa cristiana y la Santa Iglesia, quien obedece en todo momento a Jesucristo, que es su esposo. 2) Primera parte. No hay un relato ejemplar como tal, en su lugar se recurrió a varias citas de la Sagrada Escritura para validar la figura de Jesucristo como enviado de Dios a la tierra y testigo de sí mismo. Al principio de esta sección hay una breve explicación de cómo Padre, Hijo y Espíritu Santo convinieron en que el Hijo entrara en el vientre de María y apareciera en la tierra para ser testigo de Dios mismo. 3) Segunda parte. Se retoman diversas citas de los evangelios para exponer la “testificación” de Jesús en la tierra. 4) Tercera parte. Se retoma el exordio y se presenta a la Iglesia como la buena esposa de Jesús y como su buena madre, en tanto que ella fue “preñada por el Espíritu Santo”. De igual manera, la Iglesia es presentada como la buena madre de los creyentes, pues los adopta y los cuida espiritualmente una vez que se han bautizado.

Materia bíblica

Ef 5, 24

Ef 4, 5

He 2, 32-33

He 13, 33

He 13, 41

Jn 15, 26 (Tema)

Vocabulario cristiano
apóstoles (neologismo: préstamo)
apóstoles
bautismo (neologismo: préstamo)
bautismo
confirmación (neologismo: préstamo)
Confirmación
Dios (neologismo: préstamo)
Dios
espíritu (neologismo: préstamo)
espíritu
Espíritu santo (neologismo: préstamo)
Espíritu Santo
gracia (neologismo: préstamo)
gracia
ichpochtli (neologismo: extensión semántica)
doncella
mujer joven (lit.)
virgen
misa (neologismo: préstamo)
misa
necuatequiliztli (neologismo: derivación léxica)
acto de echarse agua en la cabeza (lit.)
Bautismo
sacramento (neologismo: préstamo)
sacramento
santa comunión (neologismo: préstamo)
santa comunión
temaquixtiani (neologismo: derivación léxica)
salvador
temaquixtiliztli (neologismo: extensión semántica)
salvación
teopan (neologismo: extensión semántica)
convento
Iglesia
templo
teotl (neologismo: extensión semántica)
Dios
divinidad
teotlahtolli (neologismo: derivación léxica)
palabra de teotl (lit.)
palabra divina
Sagrada Escritura
teoyotica (neologismo: derivación léxica)
con espiritualidad
en una manera sagrada (divino)
teoyotica nenamictiliztli (neologismo: derivación léxica)
casamiento
casamiento espiritual (lit.)
matrimonio
tlaneltoquiliztli (neologismo: derivación léxica)
creencia verdadera
fe
tlatlatlauhtiliztli (neologismo: extensión semántica)
Acto de rogar (lit.)
rezar
Observaciones sobre el estado del manuscrito

Este manuscrito carece de foliación original, se utiliza la paginación de la edición de la Biblioteca Digital Mundial.

Fragmentos

Cum {autem} venerit paracletus quem ego mittam vobis a patre spiritum veritatis. Inin teotlatolli notlaçopilhuane, ca itlatoltzin yntotecuyo Jesuchristo, ipan icuiliuhtoc in Santo Euangelio in axcan mitoa ipan missa, inic monavaitoa quitoznequi In iquac valmouicaz Spiritu Santo teyollaliani yn namechvalivaliz ytechpatzinco tetatzin, ca neltilizSpiritu: yevatzin nechtlaneltililiz. Inin teotlatolli ynic vel anquimelavacacaquizque xivalmotlacaquitica. Ye vel anquimomachitia, ca eyntin personame moyetzticate, ca tetatzin, tepiltzin, Spiritu santo: çan ce dios çan ce tlatoani, inyn in eixtintzitzin personame omononottzinoque, in ayamo peuh cemanavac, inic yevatzin tepiltzin valmouicaz nican tlalticpac, oquichti mochivaquiuh. In tetatzin quimitalhui, Notlaçopiltzine timiuicaz. Auh in tepiltzin quimitalhui. Notlaçotatzine ca nocenyollocacopa nimitznotlacamachitia. Auh in spiritu santo oquinmotlavelcaquilili cenca ic omopapaquilti. Auh iquac otla ynmantic, in ye inman mochiuaz: in yevatzin spiritu santo motlacencauilico ipan valmotemovi in Santa maria, itic ocalac in ianima oquimocencauili in ichpuchtli inic ynantzin dios yez: auh in omocencauh ichpuchtli, in yevatzin tetatzin quivalmivali in itlaçopiltzin, auh in yevatzin tepiltzin iciuhca valmopaccauicac, oquichtli omochiuh itictzinco in Santa maría tlamaviçoltica.  (p. 134)

Palabras clave

Espíritu Santo, Jueves Santo, matrimonio, Santísima trinidad, Testificación de Cristo

Referencias

manuscrito disponible en:
https://www.wdl.org/en/item/15018/view/1/1/

Como citar

Bernardino de Sahagún, "Infraoctava de Ascensión / dominica infraoctaua ascensionis", Newberry Library, Ayer Collection, Ms. 1485, p. 133-136. Recuperado del catálogo Sermones en Mexicano, https://sermonesenmexicano.unam.mx/sem/sermon?s=ayer1485-133 [consulta 5 de septiembre de 2026].